لامینیت دندان (ونیر دندان)

لامینیت دندان، لامینیت سرامیکی، ونیر سرامیکی

• لامینیت یا لمینیت سرامیکی چیست؟

لامینیت ها روکش‌های بسیار نازکی از جنس پرسلن هستند که به دندان های جلو چسبانده می‌شوند. ضخامت آن‌ها بسیار کم و حدوداً 0/5 تا 0/7 میلیمتر است و به کمک سمان‌ها (چسب‌های) رزینی روی دندان چسبانده می‌شوند.

• لامینیت‌ها انواع مختلفی دارند:

لمینیت ها از نظر ساخت و جنس به دو نوع تقسیم می‌شوند:

لمینیت سرامیکی: ظاهری زیباتر و طبیعی‌تر، مقاومت و طول عمر بیشتر و ثبات رنگ بیشتری نسبت به لمینیت کامپوزیتی دارد. این نوع لمینیت با استفاده از تکنولوژی سرک (درحال استفاده در کلینیک Smiles are forever) تنها طی یک ساعت و یک جلسه درمان قابل انجام بوده و در روش دیگر که ارسال قالبگیری انجام شده به لابراتوار می‌باشد، حدود 1 تا 2 هفته زمان لازم دارد.
لمینیت کامپوزیتی: این نوع لمینیت ثبات رنگ کمتری دارد، ارزان تر بوده و میزان تراش دندان کمتری نسبت به لمینیت سرامیکی لازم دارد. با این حال طول عمر کمتری نیز نسبت به لمینیت سرامیکی دارد. ونیرهای کامپوزیتی، مستقیما در مطب ساخته می‌شود و چون از جنس کامپوزیت می‌باشند به آن‌ها لامینیت کامپوزیتی گفته می‌شود.

روش ساخت لمینیت سرامیکی دندان:

1. توسط لابراتوار بر روی مدل گچی دندان (کست دندان) حاصل از قالبگیری دندان فرم داده می‌شوند.
2. به صورت پرس (Press) بر روی مدل گچی دندان (کست دندان) حاصل از قالبگیری دندان، در کوره فرم داده می‌شوند.
3. نوعی که با استفاده از تکنولوژی کد کم (CAD/CAM) به صورت دیجیتال از دندان اسکن کرده و با استفاده از دستگاه تراش روباتیک (CEREC) از بلوک‌های سرامیکی تراش داده می‌شود و از بالاترین کیفیت و دقت ساخت برخوردار می‌باشد.

• لامینیت سرامیکی (ونیرهای سرامیکی) دندان برای چه منظوری استفاده می‌شود؟

اولین منظور از قرار دادن لامینیت های پرسلن بهبود ظاهر دندان ها می باشد. معمولاً از آن ها برای ایجاد تغییر در دندان هایی که رنگ گرفته و بدرنگ شده اند، سایش دارند، شکسته یا لب پر شده‌اند و یا دارای فضای باز ما بینشان هستند و یا اینکه بهم ریختگی مختصری دارند استفاده می شوند.

• از لامینیت سرامیکی (ونیرهای سرامیکی) در چه مواردی استفاده نمی‌شود؟

معمولا برای دندان‌هایی که بر اثر سایش ارتفاع خود را از دست داده‌اند، در افرادی که عادات دهانی مختلف مانند دندان قروچه و سایش دندانی دارند، در دندان‌هایی که ضخامت کافی مینای دندان وجود نداشته باشد و افرادی که بهداشت دهان و دندان ضعیفی دارند، از لامینیت های سرامیکی جهت درمان استفاده نمی‌شود.

• عملکرد لامینیت سرامیکی چگونه است؟

شاید فکر کنید که چگونه یک لایه نازک سرامیک «پرسلن» که ماهیتاً شکننده است می تواند سایش ها و ضربات را بدون اینکه بشکند تحمل کند؟ جواب در این حقیقت است که هر‌چند پرسلن شکننده است، با این حال وقتی به خوبی به دندان چسبانده شود و دندان هم آن را حمایت کند می تواند سطحی بسیار محکم و مقاوم ایجاد نماید.

• مراحل درمان لامینیت سرامیکی (پرسلن ونیر)

در اکثر مطب‌های دندانپزشکی، روش درمان به این شکل می‌باشد که ابتدا مقدار معینی از مینای دندان تراش داده می‌شود و سپس قالبگیری به روش سنتی انجام شده و قالب تهیه شده به لابراتوار ارسال می‌شود. در این روش زمان لازم برای نهایی شدن درمان حدود 2 هفته می‌باشد.

در کلینیک دندانپزشکی Smiles are forever درمان لامینیت سرامیکی دندان با استفاده از تکنولوژی قالبگیری دیجیتال (اسکن داخل دهانی) و دستگاه تراش رباتیک سرک (CEREC) از دندان ها به صورت دیجیتال اسکن بعمل می‌آید و طراحی لامینیت در کامپیوتر سرک با بیشترین میزان دقت و ظرافت انجام می‌شود و تنها طی یک ساعت (یک جلسه درمان) لامینیت سرامیکی توسط دستگاه سرک از یک بلوک سرامیکی تراشیده شده و قابل نصب می‌باشد. در این روش، شما بدون نیاز به صرف زمان طولانی، درمانی با بالاترین سطح کیفی خواهید داشت و طبق گزارشات و آمار منتشر شده از نتایج عملکرد دستگاه سرک، درمان شما طبیعی ترین (از نظر ظاهر و احساس بیمار نسبت به درمان انجام شده) درمان ممکن خواهد بود.

• آیا لامینیت‌ها با روکش‌های دندانی تفاوت دارند؟

هر چند هر دو در نتیجه نهایی و ایجاد شکل زیبا یکی هستند. اما معمولاً وقتی تمامی سطح و دور دندان را تراش می دهیم تا پرسلن آن را کاملاً در بر‌گیرد به آن روکش دندانی یا (کراون) می گویند. این روش احتیاج به برداشتن سطوح بیشتری از ساختمان دندان دارد، اما لامینیت فقط سطح جلو و رویی دندان را می‌پوشاند و به تراش کمتری نیاز دارد.

لامینیت‌ها چه مزایایی دارند؟

آن‌ها می‌توانند ظاهری بسیار طبیعی ایجاد نمایند و این امر به علت توانایی آن‌ها در انعکاس نور، تقریبا مشابه دندان طبیعی است، مینای دندان نور را از خود عبور می‌دهد و وقتی نور به آن می‌خورد شکسته می‌شود و به لایه عاج زیرین آن خورده و انعکاس می‌یابد. این نفوذ و برگشت است که رنگ شیشه‌ای و شفافیت را به مینا می‌دهد. لامینیت نیز همین خاصیت را دارد، یعنی نور را از خود عبور می دهد و نور به سطح دندان خورده و انعکاس می‌یابد. بنابراین علاوه بر اینکه شفاف است به مانند مینای دندان، رنگ لایه زیرین خود را (ابتدا با شکست) نشان می‌دهد. بدین خاطر است که اگر بخواهیم دندان بدرنگی را به رنگ بهتری جلوه دهیم در زیر لامینیت از چسب یاسمان با رنگ دلخواه استفاده می‌کنیم.
آن‌ها در مقابل لکه‌های رنگی مقاوم هستند. از دیگر مزیت لمینت‌های پرسلن این است که لکه‌های رنگی به آن‌ها نفوذ پیدا نمی‌کند و رنگ آن‌ها به مرور زمان تغییر پیدا نخواهد کرد.

کاربرد‌ها و موارد تجویز لامینیت (laminate)

از لامینیت های سرامیکی دندان برای ترمیم شکل و ظاهر دندان‌ها یی که شکستگی یا سایش دارند و یا بد رنگ و بد شکل هستند استفاده می‌گردد. به طور مثال در ترمیم بدشکلی ها و نواقص کوچک دندانی و دندان هایی که سایش دارند یا شکستگی‌های جزئی دارند، پوشاندن پرکردگی‌های قدیمی که رنگشان عوض شده است، پوشاندن لکه‌های مادرزادی یا محیطی دندان که به مینا نفوذ پیدا کرده‌اند، تغییر رنگ دندان‌های جلو و ایجاد ظاهری بهتر و متفاوت.
از لامینیت همچنین می‌توان برای مختصر ردیف کردن و یا بستن فضاهای بین دندانی استفاده نمود. همچنین اگر فضاهای خالی بین دندانی خیلی بزرگ نباشند استفاده از کامپوزیت یا همان ترمیم‌های همرنگ دندان تجویز می‌گردد.

مراقبت های بعد از لامینیت دندان:

از جمله مراقبت های لازم بعد از لامینیت دندان می‌توان به رعایت کامل بهداشت دهان و دندان طبق توصیه‌های دندانپزشک، نخوردن غذاهای سفت و گاز زدن‌های سخت، نکشیدن سیگار و نخوردن غذاهای رنگ‌دار، عدم استفاده زیاد از دهان شویه و هماهنگی با دندانپزشک نسبت به استفاده از دهان شویه اشاره کرد. همچنین در صورت درمان با لامینیت کامپوزیتی که احتمال تغییر رنگ آن نسبت به لامینیت سرامیکی بیشتر می‌باشد، لازم است که در صورت جرم گرفتن و یا تغییر رنگ لامینیت کامپوزیتی، قبل از هر گونه اقدامی به دندانپزشک خود اطلاع دهید.

طول عمر لمینیت دندان

اگر لمینیت به درستی طراحی شده باشد و توسط متخصص زیبایی دندان به درستی بر روی سطح دندان چسبانده شده باشد، هیچوقت از دندان جدا نمی‌شود. با این وجود اگر توسط متخصص زیبایی دندان به درستی طراحی و نصب نشده باشد احتمال جدا شدنش وجود دارد.
همچنین عدم رعایت نکات مراقبتی بعد از درمان مانند تغییر دمای شدید محیط دهان، وارد شدن ضربه به دندان و گاز زدن‌های شدید نیز می‌تواند عمر لمینیت دندان را کاسته و نیاز به ترمیم آن باشد.
به طور میانگین، عمر لامینیت های سرامیکی دندان حدود 10 سال می‌باشد.

دکتر نهال سناوندی – جراح دندانپزشک زیبایی و ترمیمی